گرمايش جهاني ؛ «بنلادني» كه جدياش نميگيريم!
در فرازي ماندگار و اثربخش از مستند جذاب ديويس گاگنهايم (يك حقيقت ناخوشايند)؛ مستندي علمي كه براي نخستين بار توانست (در اين ژانر) علاوه بر متخصصان، توجه منتقدان و اعضاي سختگير اتحاديهي تهيه كنندگان فيلم آمريكا را نيز جلب كند، آنجا كه سخن از روند شتابناك آب شدن كوههاي يخي جنوبگان و ناپديدشدن تدريجي و پرسرعت سرزمين يخزدهي گرينلند ميرود، ال گور با هوشمندي خاص خود، به رخداد تلخي اشاره ميكند كه گمان نبرم تا مدتها از اذهان جامعهي جهاني و به ويژه مردمان آمريكا پاك شود؛ آن واقعه، حملات تروريستي ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به برجهاي دوقلو در جزيره منهتن نيويورك بود؛ رخدادي كه علاوه بر كشتن چندين هزار شهروند بيگناه، بيش از ۲۰۰ ميليارد دلار به اقتصاد جهاني ضربه زد (سه برابر كل صادرات ايران در سال ۲۰۰۶) و تبعات ويرانگرش تا امروز باقيمانده است. ال گور با نشان دادن تصاوير هوايي مربوط به جزيرهي منهتن و موقعيت استقرار بناي يادبودي كه قرار است بر ويرانههاي آن مركز عظيم تجاري ساخته شود، اشاره ميكند به سخن جرج بوش پسر كه خطاب به مردم آمريكا و با صراحت اعلام ميدارد: «ديگر اجازه نخواهيم داد تا چنين حوادث مرگباري در اين كشور رخ دهد!» (هر چند، يكي دو سال بعد، طوفان كاترينا توانست خساراتي به مراتب گستردهتر بر آمريكا فرود آورد!). آنگاه ال گور با استفاده از شبيه سازي رايانهاي نشان داد، چنانچه فقط جزيرهي گرينلند، از ميان رفته و يخهايش آب شود، اين سرنوشت تلخي است كه انتظار بسياري از پرجمعيتترين نواحي كرهي زمين (شانگهاي، پكن، كلكته، بنگلادش، هلند، فلوريدا، سانفرانسيسكو و …) از جمله «منهتن» را ميكشد! تصويري كه نشان ميدهد با بالاآمدن آب در سواحل نيويورك، همان بناي يادبودي كه رييس جمهور مغرور و نادان آمريكا قول برپايي و ماندگارياش را داده بود، براي هميشه به زير آب رفته و نابود خواهد شد.
آنگاه پس از سكوتي سنگين، ال گور رو به حاضرين اين پرسش را طرح ميكند كه: «آيا ما نبايد در انديشهي خطرهاي مهمتري به جز تروريستها هم باشيم و به فكر مردم ديگر نقاط جهان؟ … اين يك وظيفه و مسئوليت اخلاقي است.»
او راست ميگويد، قبول دارم كه ال گور نيز به هر حال يك سياستمدار است و آنچه كه در اين فيلم – برخي مواقع – آزاردهنده به نظر ميرسد، نزول آن در حد يك فيلم تبليغاتي براي يك كانديداي شكستخورده (اما همچنان اميدوار به آينده) است و نيز انتقاداتي كه پيشتر هم اشاره كردم و متوجه زندگي پر مصرف و سلوك شخصي ال گور است (هرچند هنوز نميدانم پاسخش به اين انتقادات و افشاگريهاي حزب رقيب چه بوده و اميدوارم دكتر سيامك معطري عزيز، اگر از بازخوردهاي اين اتهامها و پاسخ ال گور خبري دارد، در وبلاگ وزينش برايمان بنويسد)؛ امّا نبايد فراموش كرد كه به رغم همهي اين انتقادها و لغزشها، بايد ال گور را با همتاهاي ديگرش در ايالات متحدهي آمريكا و اروپا مقايسه كرد. به راستي كداميك از رهبران آمريكا دستكم در طول نيمقرن اخير، به اندازهي الگور در حوزهي محيط زيست به روشنگري پرداخته و از قدرت و موقعيت پرنفوذشان براي ارتقاي ظرفيت دانش محيط زيست در جهان بهره گرفتند؟! يادمان باشد كه تهیه کننده فیلم ۵ درصد از درآمد گیشه و همچنین ال گور تمامی درآمد ناشی از فیلم را به اتحادیهي حمایت از آب وهوا اهدا کردهاند).
در جايي از فيلم، نخستين جملات كتاب ال گور را ميشنويم، آنجا كه خطاب به انكاركنندگان – اغلب - دولتي گرمايش جهاني ميگويد: «آنها آدمهايي هستند كه كوچك فكر ميكنند، در صورتي كه اين يك مسألهي خيلي خيلي خيلي بزرگ است.»
اميد كه ما نيز در مواجهه با چنين تلاشهايي، كوچك فكر نكنيم و بكوشيم تا فارغ از تعصب و پيشداوري به حقايق نهفته در اين آثار بنگريم و نه نبش قبر و كالبدشكافي افرداي كه اين حقايق را بر زبان ميآورند.
و شايد بزرگترين واقعيت نهفته در «يك حقيقت ناخوشايند» هشدار به سردمداران مغرور نظم نوين جهاني و متحدين غربيشان باشد تا يادشان نرود كه «هماوردي در برابر طبيعت و گردنكشي در محيط زيست، ممكن است خطري بيشتر، گستردهتر و مرگبارتر از حملات تروريستي لولوي غربيها (بنلادن و همپالگيهايش) داشته باشد.»
تا مجالي ديگر كه به اين پرسشها بازگردم، خواهم كوشيد تا باز هم از ديويس كاگنهايم، ال گور و «يك حقيقت ناخوشايند» بنويسم و ديگربار از دوستاني كه دست نگارنده را گرفته و به اين فيلم از منظرهايي متفاوت پرداخته يا خواهند پرداخت (شهريار عيوضزاده، ناصر خالديان، سيامك معطري، مژگان جمشيدي، ماندانا آيينهچيان، مهدي صارميفر و فرداد دولتشاهي) قدرداني ميكنم.
در همين ارتباط
- در ایام نمایش فیلم بسیاری از استادان مدرسه بهداشت دانشگاه بوستون آمريكا از این فیلم میگفتند و این فیلم نقل محافل دانشگاهی و فرهنگی بود – گزارش خواندني سيامك معطري از بازخوردهاي نمايش فيلم يك حقيقت ناخوشايند در ايالات متحده آمريكا.
پيوست
- يكي به من بگويد در سواحل بوستون چه خبر است و چه بلايي بر سر والها ميآيد؟! - گزارش مصور خبرگزاري رويتر را بخوانيد.
- ببينيد و بشنويد سخنان بيل كلينتون را در باره تغيير اقليم
یکشنبه ۱۰م تیر ۱۳۸۶ در ۸:۳۶ ق.ظ
رقبای ال گور او را متهم کردند که خودش در منزل و محل کارش مقدار زیادی انرژی الکتریکی مصرف می کند اما دفترش بعدا جواب داد که اولا همه اینها از منابع انرژی پاک خریداری شده و دیگر این که آن رقبا اصولا از هیچ منبعی آمارشان را جمع آوری نکرده اند!
به غیر اینها شبکه Fox News دو مستند در رد نظرات فیلم حقیقت ناخوشایند ساخته است که من دارمشان ولی فرصت نکرده ام نگاه کنم. در اینترنت این مستندها به نام خزعبلات فاکس نیوز دست به دست می چرخد!
یکشنبه ۱۰م تیر ۱۳۸۶ در ۱۰:۱۹ ق.ظ
جناب عیوض زاده عزیز
ممنون از اطلاعات ارزشمندی که در اختیار نهادید.
یکشنبه ۱۰م تیر ۱۳۸۶ در ۱۱:۵۹ ق.ظ
ممنون جناب درویش….
فکر نکنم این گونه شایعات به کار ال گور آسیب وارد کنه…
یکشنبه ۱۰م تیر ۱۳۸۶ در ۱۱:۱۰ ب.ظ
حتی اگه فرض رو بر این بگذاریم که ال گور داره تبلیغات انتخاباتی و سیاسی غیرمستقیم می کنه، آب شدن یخ های قطب رو نمی تونیم بگیم که دروغه. به هردلیلی که داره این خبرها رو به گوش مردم دنیا می رسونه دستش درد نکنه. من همچنان کاندیدی بهتر از ال گور برای دریافت جلیقه نمی شناسم! جلیقه سبز نجات زمین.
و اگه گرمایش زمین رو به بن لادن تشبیه کنیم، ملاعمر کی خواهد بود؟ صاحبان کارخانه های آلاینده و گرم کننده؟ یا …؟
چهارشنبه ۲۷م تیر ۱۳۸۶ در ۲:۵۹ ق.ظ
[…] يادمان باشد كه پيشتر در فيلم يك حقيقت ناخوشايند نيز، آمارها و تصاويري تكاندهندهاي از روند آب شدن […]
یکشنبه ۷م مرداد ۱۳۸۶ در ۱۱:۴۳ ق.ظ
جالبه كه ايالات متحده امريكا پر مصرف ترين كشور دنيا از نظر انرژي است و مي توان اين كشور را متهم رديف اول فاجعه گرمايش جهاني كه به خوبي توسط ال گور بيان شده دانست. من در مورد گرمايش جهاني و تغيير اقليم مطالعاتي انجام داده بودم و از اين مساله آگاهي كامل داشتم ولي با اينحال با ديدن مستند ال گور عمق فاجعه و نزديك بودن مخاطرات ناشي از اون رو دريافتم
با اين وجود براي من سواله كه چرا امريكا هنوز به پروتكل كيوتو و تجارت كربن متعهد نشده ؟؟!!!!!! چرا ال گور قدرت تاثيرگذاري بر دولتمردان كشور خودش رو نداره؟ اين همه هزينه براي آگاهي مردم ساير نقاط دنيا؟!!! در حالي كه يكي از اصلي ترين عاملان افزايش دي اكسيدكربن و معادلهاي آن در جو، وطن خودشه!!!!!